Trang chủ   Tin tức   Cơ sở dữ liệu    Đăng ký   Giới thiệu   Tìm kiếm: 
Infinite Menus, Copyright 2006, OpenCube Inc. All Rights Reserved.

Tương thích với
LOÀI

Tên Khoa học: Aleurites moluccana (L.) Willd.
Tên tiếng Anh:
Tên tiếng Việt: Lai; Dầu lai; trẩu xoan
Tên khác: Jatropha moluccana L.; Aleurites triloba Forst. & Forst.f.; Juglans camirium Lour.;

MÔ TẢ CHUNG

Cây gỗ lớn cao 10 - 15m, có thể tới 20 - 30m, đường kính 30 - 40cm, có khi tới 60cm; cành non có góc và phủ lông hình sao màu hung vàng. Lá tập trung ở đầu cành; phiến lá hình bầu dục, dài 10 - 20cm, rộng 5 - 17cm, nguyên hay chia làm 3 - 5 thùy, đầu lá nhọn, gốc lá hình nêm rộng có khi hình tim, mép lá thường lượn sóng hay khía răng thô, mặt trên màu lục bóng, mặt dưới trăng trắng, ở gốc lá có 2 tuyến; cuống lá dài 6 - 12cm.

Hoa đực và hoa cái cùng gốc, xếp thành chùm ở đầu cành, màu trắng. Hoa đực có đài với 2 - 3 thùy, tràng có 5 cánh thuôn và 12 nhị xếp thành 3 vòng. Hoa cái có đài và tràng như hoa đực, bầu hình cầu có 2 ô, vòi 2 chẻ đôi đến giữa.Quả hạch, hình bầu dục ngang, có 1 - 2 hạt hình trứng nhăn nheo, màu đen.

Loài của vùng Đông Nam Á, gặp phổ biến ở Ấn Độ, Trung Quốc, Mianma, Thái Lan, Lào, Cam-puchia, Xri Lanca, Malaixia, Inđônêxia, Philippin, Nuven Calêđôni và Ôxtrâylia. Ở Việt Nam, cây lai mọc hoang và được trồng rộng rãi ở hầu hết các tỉnh miền núi và trung du, đặc biệt ở Bắc Cạn, Thái Nguyên, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai vào tới Nghệ An và Quảng Trị…

Cây ưa sáng, sinh trưởng nhanh, chịu hạn tốt vì có bộ rễ ăn sâu, khoẻ; cây trưởng thành có thể chịu được băng giá, sương muối. Ưa đất tốt, tầng đất sâu trên các nương rẫy cũ hoặc đất xung tích đá vôi, nhưng sợ úng nên cần đất thoát nước. Khả năng tái sinh hạt dễ dàng.

Ra hoa tháng 3 - 4 trở đi và có quả chín tháng 9 - 10 cho đến tháng 1 - 2 năm sau.

Gỗ trắng, mềm, mịn, dễ bị mối mọt nên chỉ dùng đóng các đồ dùng thông thường; cây già chỉ sử dụng làm củi. Chủ yếu gây trồng để lấy quả. Mỗi cây có thể cho tới 2000 kg quả mỗi năm, cho sản lượng cao từ năm thứ 12 đến năm thứ 15, sau 40 - 50 năm năng suất giảm dần. Hạt có nhân chứa  dầu, từ 51,67 đến 62,25%; chất dầu này lỏng, không mùi, chóng khô có thành phần chủ yếu là các axit oleostearic, linoleic, oleic, palmitic, stearic và glyceric, được dùng trong công nghiệp xà phòng, chế dầu nhờn, thắp sáng, pha sơn, vecni. Việt Nam, Trung Quốc và Inđônêxia còn chế biến hạt và dầu làm thực phẩm; khô dầu lai chứa khoảng 50% protein, khử độc rồi có thể dùng làm thức ăn chăn nuôi lợn.

Ở Ấn Độ và Philippin, dầu hạt cũng được dùng làm thuốc xổ thay thế dầu thầu dầu. Ở Inđônêxia, dầu được dùng chữa bệnh lỵ, ỉa chảy, bệnh spru, bệnh về tóc. Ở Trung Quốc, hạt lai và lá được dùng làm  thuốc thông kinh, thanh ứ nhiệt để trị bế kinh và bạch trọc; người ta lưu ý là không được dùng cho phụ nữ có thai.

ẢNH

PHÂN LOẠI KHOA HỌC
Giới: Thực vật
Ngành: Magnoliophyta
Lớp: Magnoliopsida
Bộ: Malpighiales
Họ: Euphorbiaceae
Chi: Aleurites

CHỈ SỐ

BVN - BotanyVN - Botany Research and Development Group of Vietnam
(©) Copyright 2007-2023