Trang chủ   Tin tức   Cơ sở dữ liệu    Đăng ký   Giới thiệu   Tìm kiếm: 
Infinite Menus, Copyright 2006, OpenCube Inc. All Rights Reserved.

Tương thích với

TIN TỨC > CỔ TRUYỀN

Giới thiệu các loài Hạt trần ở Việt Nam: Đỉnh tùng

Cập nhật ngày 13/4/2009 lúc 10:16:00 AM. Số lượt đọc: 4727.

Ở mức quốc tế Đỉnh tùng được đánh giá là Sắp bị tuyệt chủng (A1d) do diện tích rừng bị suy giảm trên toàn vùng phân bố. Hiện trạng quốc tế này chưa được đánh giá lại theo các chỉ tiêumới của IUCN 2001. Ở Việt Nam loài này được coi là loài Hiếm (Anon., 1996). NCG đánh giá hiện trạng loài này là Sắp bị tuyệt chủng dựa trên mức suy thoái các quần thể do quá trình chuyển đổi các nơi sống nguyên sinh của loài thành đất nông nghiệp diễn ra mạnh mẽ, các quần thể bị chia cắt mạnh và có sự suy giảm liên tục cả về diện tích, vùng phân bố và chất lượng các nơi sống


Thân cây
Ảnh: Averyanov
Khu BTTN Pù Luông, Thanh Hóa - Bá Thước - Thanh Sơn


Cành mang nón và nón đực
Ảnh: Phan Kế Lộc
Hòa Bình - Mai Châu - Pà Cò


Hạt chín
Ảnh: Averyanov
Khu BTTN Pù Luông, Thanh Hóa - Bá Thước - Thanh Sơn


Cây non
Ảnh: Phan Kế Lộc
Khu BTTN Pù Huống, Nghệ An - Con Cuông - Bình Chuẩn

Thông tin chung

Tên thường gọi: Đỉnh tùng
Tên khác: Phỉ ba mũi (tiếng Việt)
Tên tiếng Anh: Plum Yew (tiếng Anh
Tên khoa học: Cephalotaxus mannii Hook. f.
Tên đồng nghĩa: Cephalotaxus hainanensis H.L. Li, Cephalotaxus griffithii Hook.f. Trong một số tài liệu loài này được gọi với tên C. oliveri Mast. Các tài liệu còn có ghi cả các loài C. fortuneiC. drupacea ở Việt Nam. Tuy nhiên, chỉ có một loài thuộc chi nhỏ này ở Việt Nam là C. mannii.
Thuộc họ Đỉnh tùng - Cephalotaxaceae

Hiện trạng bảo tồn

Hiện trạng quốc tế SẮP BỊ TUYỆT CHỦNG A1d

Hiện trạng quốc gia hiện tại HIẾM

Hiện trạng quốc gia đề xuất qua đánh giá SẮP BỊ TUYỆT CHỦNG A2cd B1ab(i‐v), B2ab(i‐v), C1

Ở mức quốc tế Đỉnh tùng được đánh giá là Sắp bị tuyệt chủng (A1d) do diện tích rừng bị suy giảm trên toàn vùng phân bố. Hiện trạng quốc tế này chưa được đánh giá lại theo các chỉ tiêumới của IUCN 2001. Ở Việt Nam loài này được coi là loài Hiếm (Anon., 1996). NCG đánh giá hiện trạng loài này là Sắp bị tuyệt chủng dựa trên mức suy thoái các quần thể do quá trình chuyển đổi các nơi sống nguyên sinh của loài thành đất nông nghiệp diễn ra mạnh mẽ, các quần thể bị chia cắt mạnh và có sự suy giảm liên tục cả về diện tích, vùng phân bố và chất lượng các nơi sống.

Mô tả

Đỉnh tùng - Cephalotaxus mannii Hook. f.
1. Cành không mang nón.
2. Lá, mặt dưới.
3. Cành mang nón và nón đực.
4. Cành mang hạt và hạt.
(Phạm Văn Quang vẽ 1‐2 từ DKH 7294, 3 từ P
10618 và 4 từ HAL 4292)

Cây gỗ mọc đứng, nhỏ, tương đối chịu bóng với thân thẳng và tán hẹp, cao tới 20 ‐30 m và đường kính ngang ngực 50‐110 cm. Cây gặp rải rác thành từng đám nhỏ ở độ cao 500‐2000 m trên mặt biển, trong các rừng nguyên sinh rậm thường xanh cây lá rộng nhiệt đới gió mùa núi thấp trên cả núi đá vôi và các loại đất phong hoá từ silicát (nhiệt độ trung bình năm 13‐210C, lượng mưa năm trên 1500 mm). Thường mọc cùng với Kim giao núi đất (Nageia wallichiana), Thông đỏ nam (Taxus wallichiana), Thông tre lá dài (Podocarpus neriifolius) và Thông nàng (Dacrycarpus imbricatus) trên các vùng núi đá silicát chủ yếu ở miền Trung và Nam Việt Nam, và với Thiết sam giả (Pseudotsuga sinensis), Thông Pà Cò (Pinus kwangtungensis), Kim giao núi đá (Nageia fleuryi), Thông tre lá ngắn (Podocarpus pilgeri), Pơ mu (Fokienia hodginsii), Thông đỏ bắc (Taxus chinensis) và các loài Dẻ tùng (Amentotaxus spp.) trên núi đá vôi ở Bắc Việt Nam.Thường gặp tái sinh tự nhiên.

Phân bố

Ở Việt Nam Đỉnh tùng được biết chắc chắn có ở Lào Cai, Hà Giang, Sơn La, Cao Bằng, Hoà Bình, Hà Tây, Thanh Hóa, Nghệ An, Thừa Thiên Huế, Kon Tum, Gia Lai, Lâm Đồng. Những thông tin có gặp ở Thái Nguyên, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Đắc Lắc, Khánh Hòa và Ninh Thuận cần được kiểm tra. Trên thế giới loài này phân bố từ Đông Bắc Ấn Độ, Lào, Bắc Myanma, Bắc Thái Lan tới Nam Trung Quốc.

Công dụng

Gỗ Đỉnh tùng có chất lượng cao, chịu mối mọt, được sử dụng làm đỗ gỗ cao cấp, đồ mỹ nghệ và cán công cụ. Hạt có dược tính, còn vỏ ở đảo Hải Nam dùng chữa sốt (Tripp, 1995).

Chất alcaloit Homoharringtonine chiết xuất từ loài C. harringtonia của Trung Quốc cho thấy có tác dụng chống các dạng bệnh máu trắng khác nhau (Fu Li‐kuo & Jin Jian‐ming, 1992). Khả năng gây trồng loài này làm thuốc chống ung thư cần tiếp tục được nghiên cứu. Nó còn có tiềm năng sử dụng làm cây cảnh do các cây non chịu bóng và có hình dáng đẹp trong khi các cây trưởng thành có kiểu vỏ độc đáo.


Sự phân bố của Đỉnh tùng tại Việt Nam

Các mối đe doạ

Đỉnh tùng đã bị khai thác lấy gỗ và làm thuốc trên toàn bộ vùng phân bố trên thế giới. Thu hái vỏ cây sẽ làm cây chết, và do đó cách thu hoạch này là không bền vững. Ở Việt Nam loài bị đe doạ chủ yếu là do rừng bị phân cách và việc chuyển đổi nơi sống thành đất nông nghiệp ở các vùng đất thấp, núi thấp và một số rừng núi trung bình không đá vôi. Ở những nơi mà loài này mọc trong khu vực giữa đất nông nghiệp và rừng trên núi thì các khu rừng này có khả năng bị suy thoái. Đối với Đỉnh tùng việc xây dựng các khu bảo tồn có diện tích rừng lớn chưa bị tác động và được quản lý đúng cách có thể là giải pháp bảo tồn lâu dài duy nhất.

Sự hiện diện trong các khu bảo tồn

Đỉnh tùng được ghi nhận với các quần thể nhỏ ở một loạt các VQG và khu BTTN như VQG Ba Vì, VQG Bạch Mã, khu BTTN Pù Luông, khu BTTN Pù Huống, VQG Chư Mom Ray và phần lớn các khu bảo tồn quanh núi Bì Đúp ở Lâm Đồng. Thông tin từ VQG Tam Đảo cần được kiểm tra. Các quần thể lớn nhất ở Lâm Đồng (khoảng 100 cây) gặp trên các sườn của Núi Voi ‐ huyện Đức Trọng, là khu vực được xếp vào rừng phòng hộ đầu nguồn (Thomas et al., 2002).

Hoạt động bảo tồn đề xuất

Đỉnh tùng cần được đưa vào Nhóm IIA của Danh mục các loài động vật, thực vật quí hiếm để hạn chế khai thác và sử dụng, nhờ đó tạo điều kiện cho việc bảo vệ loài bên ngoài các khu bảo tồn, chủ yếu là trong các rừng phòng hộ. Việc phân bố rộng của loài cho phép thiết lập các khu bảo tồn chuyển vị gồm tất cả các xuất xứ sử dụng giống từ hạt hoặc cây hom. Những quần thể tốt như ở Núi Voi, Đức Trọng , Lâm Đồng và khu BTTN Pù Huống cần được xác định và bảo vệ như những nguồn giống quốc gia.

Nguồn:Nguyễn Tiến Hiệp, Phan Kế Lộc, Nguyễn Đức Tố Lưu, Philip Ian Thomas, Aljos Farjon, Leonid Averyanov và Jacinto Regalado Jr. "Thông Việt Nam, nghiên cứu hiện trạng và bảo tồn"

Anhtai.bvn

Đánh giá:      Google Bookmarks Facebook Twitter   Gửi email     Bản để in     Phản hồi

SÁCH TRÊN AMAZON


CÁC BÀI MỚI HƠN:
CÁC BÀI ĐĂNG TRƯỚC:
TIN BÀI MỚI NHẤT


ĐƯỢC XEM NHIỀU NHẤT

SÁCH TRÊN AMAZON

LIÊN KẾT WEBSITE

 
 
 
 
 
 

TỪ KHÓA

BVN - BotanyVN - Botany Research and Development Group of Vietnam
(©) Copyright 2007-2014