Trang chủ   Tin tức   Cơ sở dữ liệu    Đăng ký   Giới thiệu   Tìm kiếm: 
Infinite Menus, Copyright 2006, OpenCube Inc. All Rights Reserved.

Tương thích với

TIN TỨC > CỔ TRUYỀN

Những công dụng của cây rau diếp cá
Cập nhật ngày 1/12/2008 lúc 12:02:00 PM. Số lượt đọc: 7235.

Diếp cá là loại cây mọc hoang và được trồng làm rau. Được sử dụng làm thuốc chữa nhiều bệnh - bộ phận dùng là toàn cây tươi hoặc khô. Theo Đông y, tính vị diếp cá hơi lạnh, cay, hơi độc, đi vào kinh phế. Tác dụng chữa trĩ, đinh nhọt, sởi, đau mắt đỏ do vi khuẩn mủ xanh, bí tiểu tiện, phụ nữ kinh nguyệt không đều, có thể phối hợp với một số vị thuốc Nam khác chữa sốt xuất huyết.

Thông tin chung

Tên thường gọi: Diếp cá
Tên khác: Dấp cá, Trấp cá, Ngư tinh thảo, Rau giấp
Tên tiếng anh: houttuynia
Tên la tinh: Houttuynia cordata Thunb
Thuộc họ Dấp cá - Saururaceae

Mô tả

Cây thảo cao 15-50cm; thân màu lục hoặc tím đỏ. Lá mọc so le, hình tim, có bẹ, khi vò ra có mùi tanh như mùi cá. Cụm hoa hình bông bao bởi 4 lá bắc màu trắng, trong chứa nhiều hoa nhỏ màu vàng nhạt. Quả nang mở ở đỉnh, hạt hình trái xoan, nhẵn.

Image:Houttuynia cordata.jpg

Dấp cá - Houttuynia cordata, hình theo wikipedia.org

Đặc điểm sinh thái

Mùa hoa tháng 5-8, quả tháng 7-10.

Bộ phận dùng

Toàn cây - Herba Houttuyniae, thường gọi là Ngư tinh thảo.

Nơi sống và thu hái

Loài của lục địa châu Á, phân bố từ Ấn Độ qua Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, các nước Đông Dương. Ở nước ta, Diếp cá mọc hoang ở chỗ ẩm ướt. Thường được trồng làm rau ăn. Thu hái cành lá quanh năm, thường dùng tươi. Có thể phơi hay sấy khô để dùng dần.

Thành phần hoá học

Thành phần tính theo g% như sau: Nước 91,5; protid 2,9; glucid 2,7, lipit 0,5, cellulose 1,8, dẫn xuất không protein 2,2, khoáng toàn phần 1,1 và theo mg%: calcium 0,3, kali 0,1, caroten 1,26, vitamin C 68. Trong cây có tinh dầu mà thành phần chủ yếu là methylnonylketon, decanonylacetaldehyde và một ít alcaloid là cordalin, một hợp chất sterol v.v... Trong lá có quercitrin (0,2%); trong hoa và quả có isoquercitrin.

Tính vị, tác dụng

Diếp cá có vị cay chua, mùi tanh, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu tiêu thũng, sát trùng; còn có tác dụng ức chế thần kinh và chống viêm loét. Người ta đã biết là cordalin có tác dụng kích thích gây phồng, quercitrin có tác dụng lợi tiểu mạnh. Theo Đông y, tính vị diếp cá hơi lạnh, cay, hơi độc, đi vào kinh phế. Tác dụng chữa trĩ, đinh nhọt, sởi, đau mắt đỏ do vi khuẩn mủ xanh, bí tiểu tiện, phụ nữ kinh nguyệt không đều, có thể phối hợp với một số vị thuốc Nam khác chữa sốt xuất huyết. Thường dùng dưới dạng sắc hoặc ép nước cốt - chế dầu dấp cá để nhỏ mắt. Liều dùng thông thường loại cây khô từ 6 - 12g, hoặc cây tươi (dùng lá) từ 20 - 40g).

Theo sách "Nam dược thần hiệu" rau diếp cá vị cay, tanh hôi (có mùi tanh như cá), tính ấm mát, hơi độc, chữa chốc đầu, ghẻ lở, đau răng v.v. Sách "Bản thảo cương mục" cũng nói tương tự.

Công dụng, chỉ định và phối hợp

Diếp cá là loại rau rất quen thuộc trong các bữa ăn hàng ngày của các gia đình Việt Nam, nhất là các tỉnh phía Nam. Thường dùng làm rau ăn sống, làm gia vị cùng các loại rau khác. Diếp cá cũng được sử dụng làm thuốc trị: 1. Táo bón, lòi dom; 2. Trẻ em lên sởi, mày đay; 3. Viêm vú, viêm mô tế bào, viêm tai giữa; 4. Mắt đau nhặm đỏ, hoặc nhiễm trùng gây mủ xanh; 5. Viêm mủ màng phổi; 6. Viêm ruột, lỵ. 7. Viêm nhiễm đường tiết niệu, viêm thận phù thũng; 8. Phụ nữ kinh nguyệt không đều. Còn dùng chữa sốt rét, sài giật trẻ em, đau răng, trâu bò bị rắn cắn. Liều dùng 6-12g khô, hoặc 20-40g tươi dạng thuốc sắc hoặc giã nát lấy nước uống. Dùng ngoài lấy lá tươi giã nhỏ đắp.

Ở Thái Lan, người ta dùng lá tươi để trị bệnh hoa liễu và trị các bệnh ngoài da. Toàn cây được dùng làm thuốc lợi tiểu sát khuẩn đường tiết niệu sinh dục.

Ở Trung Quốc người ta cũng sử dụng Diếp cá trong các trường hợp:

- Viêm mủ màng phổi, dùng 30g lá Diếp cá, 15 g rễ Cát cánh, sắc lấy nước uống.

- Thử nghiệm điều trị ung thư phổi, dùng Diếp cá 18g, hạt Đông quỳ 30g, rễ Thổ phục linh 30g, Cỏ nhọ nồi và Dương xỉ mộc, mỗi vị 18g và rễ Cam thảo bắc 5g, sắc nước uống.

- Cây tươi dùng giã đắp ngoài chữa dị ứng mẩn ngứa mày đay.

Cách dùng trị bệnh:

Chữa vú sưng tắc sữa: Dùng 20g cây diếp cá khô, táo đỏ 10 quả. Đổ vào 600ml nước, sắc còn lại 200ml, chia đều 3 lần uống trong ngày.

Chữa viêm tuyến sữa: Lá diếp cá 30g, lá cải trời 30g (cải trời tức hạ khô thảo nam), giã nát, thêm chút nước sôi để nguội vắt lấy nước cốt uống - còn bã chưng nóng với giấm rịt vào nơi sưng đau vài lần là khỏi.

Kinh nguyệt không đều: dùng lá Diếp cá vò nát, thêm nước uống.

Đau mắt nhặm đỏ: đau mắt do trực trùng mủ xanh, dùng lá Diếp cá tươi giã nát, trộn với lòng trắng trứng gà để đắp lên mí mắt khi đi ngủ.

Rau diếp cá 10 lá, rửa sạch giã nhuyễn - dùng vải mỏng hoặc giấy xốp gói đắp lên mắt sẽ khỏi.

Bệnh trĩ đau nhức: dùng lá Diếp cá nấu nước xông, ngâm rửa lúc còn nóng, còn bã dùng đắp vào chỗ đau, đến lúc nước còn ấm thì ngâm và rửa sạch vùng hậu môn bằng nước đó - sau lại giã rau diếp cá rịt vào chỗ bị trĩ và băng lại. Cũng dùng Diếp cá uống tươi hoặc sắc uống liên tục trong ba tháng.

Bệnh sởi: lấy 30 lá bánh tẻ cây Diếp cá, rửa sạch (có thể sao qua) sắc nước đặc để nguội uống, ngày làm vài lần để tiệt nọc và không tái phát.

Chữa viêm phổi do sởi: Rau diếp cá, rau dền đỏ, lá đậu săng, cam thảo đất mỗi thứ 15 - 20g. Đổ 3 bát sắc còn 1 bát chia 3 lần uống trong ngày.
Lưu ý: chỉ dùng trong điều kiện xa cơ sở y tế hoặc dùng kết hợp với điều trị Tây y.

Theo danh y Lê Trần Đức, khi mắc chứng viêm phổi, viêm ruột, viêm thận phù thũng, đi lỵ dùng 50g rau diếp cá sắc uống nóng thì khỏi. Còn bác sĩ Lê Minh lấy rau diếp cá khô 20g và 10 quả táo đỏ sắc với 600ml nước còn 200ml chia làm 3 lần uống trong ngày chữa được chứng viêm tai giữa.

Đái buốt, đái dắt: dùng rau Diếp cá, Rau má tươi, mỗi thứ 50g, lá Mã đề rửa rạch vò với nước sôi để nguội, gạn trong uống.

Viêm phổi, viêm ruột, kiết lỵ, viêm thận phù thũng: dùng lá Diếp cá 50g sắc uống.

Chữa sốt xuất huyết: Rau diếp cá, lá rau ngót, lá cỏ mực mỗi thứ 100g - sắc đặc uống làm nhiều lần trong ngày.

Chữa bệnh trĩ: Rau diếp cá dùng ăn sống hàng ngày - kết hợp lấy diếp cá giã nát và rịt vào nơi bị trĩ, băng lại mỗi ngày 1 đến 2 lần rất tốt.

Chữa mụn nhọt sưng đỏ: Lấy vài lá diếp cá rửa sạch, giã nát, khi đi ngủ rịt vào mụn nhọt băng lại, sáng dậy bỏ ra - làm vài lần sẽ mau khỏi.

Chữa kinh nguyệt không đều: Lá diếp cá 30 - 40g sắc uống thường xuyên sẽ khỏi.

Chữa chứng âm thư phát ở lưng: Lấy rau diếp cá giã nát vắt lấy nước cốt bôi lên chỗ lưng đau. Hoặc dùng lá chuối tươi gói lại, nướng chín rồi đắp vào chỗ đau. Nhớ chừa một lỗ chính giữa vùng đau để hơi độc tiết ra. Thay đổi nhiều lần trong ngày sẽ kết quả.

Anhtai (sưu tầm)

Đánh giá:      Google Bookmarks Facebook Twitter   Gửi email     Bản để in     Phản hồi


CÁC BÀI MỚI HƠN:
CÁC BÀI ĐĂNG TRƯỚC:
TIN BÀI MỚI NHẤT


ĐƯỢC XEM NHIỀU NHẤT

LIÊN KẾT WEBSITE

 
 
 
 
 
 

TỪ KHÓA

BVN - BotanyVN - Botany Research and Development Group of Vietnam
(©) Copyright 2007-2014